X
تبلیغات
رایتل

وقتی از وطن حرف می‌زنیم از چه چیز حرف می‌زنیم؟

شنبه 30 مرداد‌ماه سال 1395 ساعت 02:37 ق.ظ

چرا نظام ارزشی ما این قدر متحول شده که پول جای ارزشی به اسم وطن را می‌گیرد؟ رضا مهماندوست، اگر سرمربی آذربایجان می‌شود یک انتخاب حرفه‌ای و شغلی کرده است. او به هیچ وجه قابل نقد نیست. اما میلاد بیگی وقتی تابعیت یک کشور دیگر را می‌گیرد، یک انتخاب سیاسی خیانت‌آمیز کرده است.خیانت به جایی که به او امکانات رشد داده، او را بزرگ کرده و به نقطه‌ای رسانده که برایش امکان انتخاب‌های گوناگون بوده.  اگر او را زیر بیرق آذربایجان راه داده اند، باز هم به لطف تربیتی بوده که در این کشور به او عرضه شده است، اما او با این امکان انتخاب و در پاسخ به آن سخاوت هم‌وطنانش چه انتخابی کرد؟

چرا نسل ما به جای ایستادن و مبارزه کردن و پیدا کردن جای خودش در جامعه، به خدمت دیگران می‌گریزد؟ اگر این‌جا جای زندگی نیست، تو بمان و جای زندگیش کن. نسل ما گمان می‌کند اگر بماند و تنها کارش فراهم کردن شرایط برای آیندگان باشد، عمرش تباه شده است:‌ بهتر است بروم جایی که گذشتگانش، برای امروز شرایط مناسبی فراهم کرده است. چرا به این فکر نمی‌کنیم که شاید مهم‌ترین وظیفه ما همین فراهم کردن شرایط مناسب برای دیگران باشد؟ آیا این اوج خودخواهی نیست که توقع داریم همه چیز برای پرواز ما به ماه فراهم باشد و حاضر نیستیم عباس بن فرناس باشیم که فقط و فقط ایده کنده شدن از زمین را آزمود! چرا همیشه می‌خواهیم بر دوش غول گذشته بایستیم، اما دلمان نمی‌خواهد زیر انگشت پای این غول بایستیم و سانتی‌متری به قامت آن اضافه کنیم؟

اینجا مفصل‌تر در این باره بحث کرده ام:
https://plus.google.com/u/0/113149218806970318969/posts/3CZs97oZfvQ

برچسب‌ها: وطن

چگونه «درست» تحلیل کنیم؟

پنج‌شنبه 28 مرداد‌ماه سال 1395 ساعت 12:51 ب.ظ
یک  تحلیل‌گر متنی نوشته با این مضمون که به خاطر مشروطه ۸ قرنی در بریتانیاست که کشتی فرنگی ما در المپیک لندن کامیاب می‌شود و به خاطر فساد و جهان سومی بودن برزیل است که کاروان ما در ریو نابود می‌شود. او وضعیت وزنه‌برداری و کشتی را ناشی از ناداوری می‌داند و عامل فعال در این وضعیت را هم پول عربستان معرفی می‌کند!

اگر مثل این تحلیل‌گر تخصص اصلی مان پزشکی است، چه کنیم که در تحلیل مسائل انسانی و اجتماعی درست‌تر و قابل اتکاتر تحلیل کنیم؟

۱- حدس زدن، به خصوص حدس نیرومند زدن، توقعی است که از یک تحلیل‌گر می‌رود. اما حدس برای جایی است که شواهد به قدر کافی وجود ندارد. وقتی شواهد به قدر کافی وجود دارد، تحلیل در درجه اول باید یک روایت معقول از همه شواهد موجود باشد. شواهدی که گاه با هم ناهم‌خوان و حتی ناقض یکدیگرند، اما هنر تحلیل‌گر آن است که این ناهم‌خوانی‌ها را توضیح دهد، یا با نشان دادن وزن متفاوت این شواهد، دلایل کنار هم نشستن آن‌ها را نشان دهد. مثلا وقتی می‌بینیم بدن حمید سوریان خالی کرده، سن کشتی‌گیران بالا رفته، سبک کشتی کشتی‌گیران ایرانی به نسبت تغییر قوانین تغییر نکرده، بهداد سلیمی زانویش را عمل کرده، نیازی نیست تا ریاض برای جست‌وجوی علت شکست برویم. این همه «شواهد» قطعی، چه طور می‌توان «حدس» زد که کار عربستان بوده است؟

۲- پزشک تحلیل‌گر می‌گوید من خراسانی ام و چوخه زیاد دیده ام. می‌دانم در کشتی فرنگی ناداوری وجود داشته است. مرحوم مادربزرگم در مذمت چای می‌گفت آب اگر قوه داشت، قورباغه زنجیر پاره می‌کرد. مشاهده کردن، به خودی خود شما را دانشمند نمی‌کند. این مشاهده روش‌مند است که به شما یاد می‌دهد.  مشاهده زمانی آموزنده است که مبتنی بر یک معرفت پیشینی (یک نظریه سازوار یا دست کم یک فرضیه دارای جزئیات) باشد. من سال‌ها کنار دست راننده‌های مختلف نشستم، اما از زمانی نحوه رانندگی آن‌ها برایم آموزنده و نوعی تجربه‌اندوزی شد که کلاس تعلیم رانندگی رفته بودم و تئوری رانندگی می‌دانستم.  دیدن زیاد کشتی چوخه، از شما یک کشتی‌شناس نمی‌سازد. حالا شاید با توضیحات هادی عامل، فوت و فن بعضی فن‌ها را یاد بگیریم، اما روی چوخه که هادی عامل گزارش نمی‌کند. همان طور که زیاد دیدن جامعه شما را جامعه‌شناس نخواهد کرد. اگر این طور بود که کارکنان مرکز کنترل ترافیک تهران بهترین جامعه‌شناس‌های ایرانی بودند.

۳- تعمیم ناروا ندهید. موقعیتی که گل یاس خانم گودرزی تجربه می‌کند با شقایق‌های وحشی دشت لزوما نسبتی ندارد. این کشتی فرنگی که من می‌بینم با کشتی فرنگی ۱۰ سال پیش هم زمین تا آسمان فرق دارد. چه طور می‌توان قواعد کشتی چوخه را به آن تعمیم داد؟

۴- دنبال پسند عموم نباشید. مثلا ممکن است یک نوشته وطن‌صنمی (شووینیستی)‌ با مقادیری بد و بیراه به اعراب و خارجی دانستن عامل ناکامی‌های ملی خوب بگیرد، لایک بخورد، فالوور زیاد کند و... علیهذا. اما این دلیل نمی‌شود حرفتان نیز درست باشد. حالا اگر دری به تخته‌ای خورد و نوشته‌ای از شما زیاد خوانده شد، خدا را شکر کنید. جذاب کردن نوشته چیز بدی نیست، اما  ترکیب سنتی و صنعتی در نوشته چیز بدی است.

محافظه‌کاری، دینی نیست

یکشنبه 24 مرداد‌ماه سال 1395 ساعت 11:51 ب.ظ
یکی از مهم‌ترین موانعی که تجربه جمهوری اسلامی طی چهل سال گذشته به شدت با آن درگیر بوده پیوند محافظه‌کاری اجتماعی و تحجر مذهبی‌ است. این پیوند آن قدر مستحکم‌ بوده است که عتابات و خطابات موسس فقید جمهوری اسلامی هم در برابرش راه به جایی نبرد. این دو گروه اجتماعی به شدت در حال هم‌افزایی با یکدیگرند، یکی برای دیگری بدنه اجتماعی فراهم می‌کند و دیگری برای سنت‌های یکی مشروعیت مذهبی می‌تراشد.

نمونه‌های قدیمی و جدید این پیوند کم نیست: فتوای برخی فقها برای رسمیت دادن به سنت ایرانی لزوم اذن پدر برای نکاح باکره رشیده، در صورتی که در فتاوای غالب فقهای متقدم لزومی بر این اذن وجود ندارد. افزون بر این که این اذن با عمومات فقهی (صاحب اختیار بودن فرد رشید) هم ناهم‌خوان است.  مخالفت با حضور زنان در ورزشگاه‌ها، در صورتی که بررسی‌های فقهی نشان داده تنها در برخی ورزش‌ها مثل شنای مردان با قطعیت می‌توان حکم به عدم جواز فقهی داد و در مواردی مثل فوتبال و والیبال منع فقهی جدی وجود ندارد.  فعالیت‌های موسوم به آسیب‌شناسی اجتماعی و آسیب‌شناسی فرهنگی با رنگ و لعاب دینی و مذهبی که پیوند جدی با تلقی‌های محافظه‌کارانه از سنت‌های فرهنگی و اجتماعی دارد و بدون این قبیل پیش‌فرض‌ها، دشوار بتوان برای آن مبنای دینی و مذهبی یافت. این نمونه‌ها، همه مثال‌هایی دم دستی و متکی به حافظه است، اما بررسی‌های دقیق‌تر و عمیق‌تر می‌تواند به ما این پیوند نامبارک سیاست‌های محافظه‌کاری اجتماعی و تحجر مذهبی را نشان بدهد.

من به عنوان یک آدم مذهبی که در یک شهر مذهبی زیست می‌کند، با این موضوع به شدت درگیرم. بسیاری از اوقات با همکاران مذهبیم سر این بحث دارم که به محافظه‌کاری اجتماعی خود رنگ و لعاب دینی نزنند. هیچ چیز به اندازه سعی وافری که در تفسیر دین با پیش‌فرض‌های محافظه‌کاری اجتماعی وجود دارد، تجربه مبارک جمهوری اسلامی را با زحمت و سختی مواجه نمی‌کند.

سمندربازی آقای جری، یک دستور کار جدی برای مجلس دهم

پنج‌شنبه 14 مرداد‌ماه سال 1395 ساعت 06:05 ب.ظ

آقای ایبریج جری، بیش از ۲۰۰ سال پیش فرماندار جمهوری‌خواه ایالت ماساچوست بود. فرماندار جمهوری‌خواه، حوزه‌بندی‌های ایالت را به نحوی تغییر داده بود که اعضای حزب او پیروز شوند. انتقادات از آقای جری بالا گرفت، یک روزنامه منتقد شکل حوزه‌بندی‌های جدید را به یک سمندر تشبیه کرد و از آن زمان جری‌مندرینگ (در فارسی جری ماندرینگ) به حوزه‌بندی جانبدارانه انتخاباتی اطلاق می‌شود.



فرض کنید دو کرسی انتخابات فدراسیون فوتبال برای توزیع در یک منطقه ۲۰۰ هزار نفری وجود دارد.  ۱۰۵هزار نفر  پرسپولیسی و ۹۵هزار نفر استقلالی اند.  شهرهای منطقه از این قرارند:

شهر افرا:۵۰هزار نفر جمعیت
۲۱هزار قرمز× ۲۹هزار آبی

شهر خرما: ۴۰هزار نفر جمعیت
۳۰ هزار قرمز ×۱۰هزار آبی

شهر صحرا:۴۵ هزار نفر جمعیت
۱۵هزار قرمز× ۳۰هزار آبی

شهر دریا: ۶۵هزار نفر جمعیت
۳۹هزار قرمز× ۲۶هزار آبی

نقشه نخست: حوزه انتخابیه  اول متشکل از افرا و خرما، حوزه انتخابیه دوم متشکل از دریا و صحرا. نتیجه مشخص است از حوزه اول، نماینده قرمز و از حوزه دوم، نماینده آبی به فدراسیون راه می‌یابد. این حالت نسبتا منصفانه است.

نقشه دوم: حوزه انتخابیه اول متشکل از افرا و دریا، حوزه انتخابیه دوم متشکل از صحرا و خرما. نتیجه این که از هر دو حوزه نماینده قرمز به فدراسیون راه می‌یابد و سر ۹۵هزار استقلالی بی‌کلاه می‌ماند. گرچه من خودم یک پرسپولیسی‌ام، اما نمی‌توانم انکار کنم که این یک سمندربازی تمام‌عیار است.

البته در شرایط واقعی، متغیرها فراوانند و سمندربازی به این سادگی‌ها نیست. اما چنان‌چه کاویانی‌راد ( ۱۳۸۶) در مقاله خود می‌گوید تجمیع هواداران یک گرایش خاص در یک حوزه انتخابیه یا تنک‌سازی یک حوزه انتخابیه از هواداران یک گرایش خاص دو تکنیک کلاسیک سمندربازی اند.

درباره سمندربازی در حوزه‌های انتخابیه مجلس شورای اسلامی پژوهش‌های قابل اتکای چندانی در دست نیست و نمی‌توان درباره همه حوزه‌های انتخابیه چند مذهبی یا چند قومی چنین ادعایی کرد، اما دست کم پژوهش عبدالوهاب خوجم‌لی و همکاران (۱۳۹۰) نشان می‌دهد استان گلستان سال‌ها با این سمندربازی درگیر بوده است و به رغم بهبود فراوان این وضعیت، هم‌چنان ترکمن‌ها به اندازه وزن واقعی خود، نماینده به مجلس نمی‌فرستند.


قبلا در وبلاگ تمت به مشکل حوزه‌های انتخابیه چندکرسی نیز اشاره کرده بودم. به نظر یک دستور کار مهم مجلس دهم، می‌تواند اصلاح نظام انتخاباتی مجلس باشد. حوزه‌بندی‌های انتخابات مجلس به موجب قانون صورت می‌گیرد و کاملا در اختیار مجلس شورای اسلامی است.

مطالعه بیشتر:
 تحلیل حوزه های انتخاباتی استان گلستان بعد از انقلاب اسلامی، نویسنده: احمدی پور،زهرا؛ حافظ نیا،محمد رضا؛ خوجم‌لی،عبدالوهاب؛ مجله: ژئوپلیتیک » بهار 1390 - شماره 21
 جغرافیای انتخابات، نویسنده: کاویانی راد،مراد؛ مجله: مطالعات راهبردی » پاییز 1386 - شماره 37

هفت اصل رفتاری صاحبان قدرت

سه‌شنبه 22 تیر‌ماه سال 1395 ساعت 11:44 ب.ظ
در میانه دهه 1990 میلادی اعتراضات مردم بریتانیا به سو استفاده‌های مقامات بلندپایه سیاسی، اعم از وزرا و نمایندگان پارلمان، از موقعیت خود بالا گرفت. جان میجر، نخست وزیر وقت، کمیته‌ای به ریاست لرد نولان تشکیل داد تا نگرانی‌های موجود درباره معیارهای رفتاری مقامات کشور را بررسی کند. این بررسی‌ها شامل مقررات فعالیت‌های مالی و تجاری این اشخاص نیز می‌شد. کمیته موظف شد توصیه‌هایی برای تغییرات لازم در مقررات کنونی انجام دهد، به نحوی  که بالاترین استانداردها برای درست‌کاری در زندگی عمومی را ارائه دهد. این کمیته، «کمیته استانداردها در زندگی عمومی‌(یا همان حیات سیاسی)» نام داشت.


این کمیته طی دو دهه گذشته در کشور بریتانیا فعال بوده و بعضا مقررات رفتاری مقامات سیاسی را تغییر داده تا از فساد مقامات سیاسی این کشور بکاهد.

یکی از نخستین فعالیت‌های این کمیته، اعلام هفت اصل رفتاری حیات سیاسی بود که به اصول نولان نیز شهره شده اند. این اصول از این قرارند:

۱- دیگرخواهی: صاحبان منصب تحت هر شرایطی باید طبق منافع عمومی رفتار کنند. اعمال آن‌ها نباید منجر به کسب منفعت مالی یا هر منفعت دیگری برای خودشان، خویشانشان یا دوستانشان شود.

۲-بی عیبی: صاحبان منصب نباید خود را تحت هیچ گونه تعهد مالی یا تعهد دیگری نسبت به هر فرد و سازمانی غیر از دولت  قرار دهند که ممکن است در صدد تاثیرگذاری بر  نحوه انجام وظایف این مقامات باشند.

۳- بی‌طرفی: صاحبان منصب در انجام امور عمومی (از قبیل انتصاب مقامات، اعطای قراردادها و یا توصیه افراد برای بهره‌برداری از امتیازات) تنها باید توانایی انجام کار را ملاک گزینش خود قرار دهند.

۴- پاسخ‌گویی: صاحبان منصب باید مسئولیت کلیه تصمیمات و اقدامات خود را در پیشگاه جامعه بپذیرند و خود را در معرض هر گونه نظارت و بازرسی لازم درباره سمتشان قرار دهند.

۵- شفافیت: صاحبان منصب باید تا جای ممکن راجع به تصمیمات و اقدامات خود شفاف باشند. آن‌ها باید چرایی تصمیمات خود را شرح دهند و تنها زمانی ارائه اطلاعات را محدود کنند که  محدودیت اطلاعات به روشنی یک منفعت عمومی بزرگ‌تر را حفظ می‌کند.

۶- صداقت: صاحبان منصب موظف به اعلام هر گونه منفعت خصوصی و شخصی  مرتبط با وظایف قانونی خود هستند. آن‌ها باید هرگونه تعارض بین منافع خصوصی و عمومی را به نحوی حل کنند که منافع عمومی حفظ شود.

۷- رهبری: صاحبان منصب باید این اصول را از طریق تاثیرگذاری اجتماعی و الگو بودن مورد حمایت و ترویج قرار دهند.

( تعداد کل: 82 )
<<    1       2       3       4       5       ...       17    >>